بلورشناسی : تری کلینیک .
خواص فیزیکی : رخ کامل . 5=


H

موازی کشیسدگی و 7 در جهت عمود بر آن . 3.66-3.55=

G

. جلا شیشه ای تا مرواریدی . رنگ به طور معمول آبی که به سمت مرکز بلورتیره تر می شود . گاهی نیز سفید ، خاکستری یا سبز . سیماهای تشخیصی : بابلور های تیغی ، رخ خوب ، رنگ آبی و تفاوت سختی در جهت های مختلف مشخص میشود . رخداد : کیانیت به طور شاخص حاصل دگرگونی ناحیه ای سنگهای پلیتیبوده و اغلب با گارنت ، استارولیت و کرندوم همراه است . کاربرد : ازکیانیت مانند آندالوزیت در ساخت شمع اتومبیل و چینی های بسیار دیر گدازاستفاده می شود . بلور های شفاف آن استفاده گوهری دارد . نام : از واژهیونانی

kyanos

به معنی آبی . سیلیمانیت (

Al2Si2O5

) :
بلور شناسی : ارتورومبیک . خواص فیزیکی : رخ کامل . 6-7=

H

و 3.23=

G

. جلا شیشه ای . رنگ قهوه ای ، سبز کمرنگ ، سفید . شفاف تا نیم شفاف .سیماهای تشخیصی : به وسیله بلور های باریک با رخ یک جهتی شناخته می شود .رخداد : سیلیمانیت به صورت یک سازای سنگهای رسی دگرگون شده دما بالا ظاهرمی شود . در سنگهای دگرگون شده همبری ممکن است در گنایسهای سیلیمانیت –کردیریت یا هورنفلسهای سیلیمانیت – بیوتیت یافت می شود . نام : به افتخاربنیامین سلیمان ، استاد شیمی دانشگاه ییل . گونه های مشابه : مولیت باترکیب نا استوکیومتری تقریبی

Al6Si3O15

، کانی کمیاب اما رایجی در سیستمهای مصنوعی

Al2O3-SiO2

در دماهای بالاست . دومرتیریت با ترکیب

Al7O3(BO3)(SiO4)3

در تهیه چینی با کیفیت بالا بکار می رفته است . آندالوزیت (

Al2Si2O5

) :
بلور شناسی : ارتورومبیک . خواص فیزیکی : رخ خوب . 7.5=

H 3.20-3.16=G

. جلا شیشه ای . رنگ سرخ گوشتی ، قهوه ای مایل به سرخ زیتونی . سیماهایتشخیصی : با منشور های تقریبا مربعی و سختی خود مشخص می شود . کیاستولیتبه اسانی به وسیله میانبارهای ارایش یافته متقارن شناخته می شود . دگرسانی: ریخت نماهای مسکوویت ریز دانه در قالب آندالوزیت رایج است . رخداد :آندالوزیت به طور مشخص در هاله های همبری توده های نفوذی در سنگهای رسیشکل می گیرد . که در آنها به طور معمول با کردیریت همزیست است . آندالوزیترا می توان همراه با کیانیت یا سیلیمانیت یا هر دو در سرزمین های دگرگونشده ناحیه ای یافت . کاربرد : آندالوزیت به مقادیر زیاد کالیفرنیا استخراجشده و در ساخت شمع اتومبیل و دیگر چینی های بسیار دیر گداز استفاده می شود. از گونه های شفاف آن به عنوان یک گوهر سنگ استفاده می شود . نام : ازآندالوزیا ، استانی در اسپانیا . استارولیت (

Fe2Al9O6(SiO4)4(O,OH)2

)
بلور شناسی : منوکلینیک . خواص فیزیکی: 7.5-7=

H

و 3.65-3.75=

G

. جلا صمغی تا شیشه ای در سطوح تازه ؛ کدر تا خاکی در صورت دگرسانی یاناخالصی . سیماهای تشخیصی : به وسیله بلور ها و دوقلوهای مشخصه خود شناختهشده و از آندالوزیت توسط منشور هایی با انتهایی تقریبا گرد متمایز می شود. رخداد : استارولیت ضمن دگرگونی ناحیه ای سنگهای غنی از آلومینیم تشکیلشده و در شیست ها و گنایسها یافت می شود . اغلب در سنگهای دگرگونی درجهبالا ، با گارنت آلماندین و کیانیت همراه است . ممکن است با سوگیری موازی، بر روی کیانیت رشد کند . در سنگهای دگرگونی درجه های پایین تر ، ممکناست با کنلریتویید یافت شود . به معمول ، به عنوان یک کانی شاخص در سنگهایدگرگونی درجه متوسط از ان استفاده می شود . کاربرد : در کارولینای شمالی ،دوقلوهای عمود با نام «سنگ فرشته» بعنوان طلسم فروخته می شود . اما بیشتردوقلوهای عرضه شده برای فروش ، نمونه های تقلبی بوده که از سنگ دانه ریزبریده و رنگ شده است . نام : از واژه یونانی

stauros

به معنی صلیب و به دلیل دوقلوهای صلیبی شکل ان . شیلیت (

CaWO4

) :
بلور شناسی : تتراگونال . خواص فیزیکی : رخ آشکار . 4.5-5=

H

و 5.96.1=

G

. جلا شیشه ای تا الماسی ، رنگ سفید ، زرد ، سبز ، قهوه ای ، نیم شفافسیماهای تشخیصی : با گرانی ویژه بالا ، شکل بلوری و فلوئورسانی در نورفرابنفش کوتاه شناخته می شود . برای تشخیص دقیق می توان از ازمونهایتنگستن استفاده کرد. رخداد : شیلیت در پگماتیت گرانیت ها ، ذخایر دگرگونیهمبری و رگه های گرمابی دما بالا با سنگهای گرانیتی یافت می شود . باکاستیریت ، توپاز ، فلوریت ، آپاتیت ، مولیبدنیت و ولفرامیت همراه است .کاربرد : کانسنگ تنگستن . ولفرامیت بیشتر تولید تنگستن جهان را تشکیل میدهد اما شیلیت در ایالات متحده اهمیت بیشتری دارد . بلور های شفاف ان رابه صورت گوهر های وجه دار برش داد . نام : از نام کا. دبلیو. شیل . کاشفتنگستن . ولفرامیت ((

Fe,Mn

)

WO4

) :
بلور شناسی : منوکلینیک .
خواص فیزیکی : رخ کامل . 4.5-4=

H

و 7-7.5=

G

که با افزایش

Fe

بیشتر می شود . جلا نیم فلزی تا صمغی . رنگ سیاه در فربریت تا قهوه ای درهوبنریت . رنگ خاکه از تقریبا سیاه تا قهوه ای . سیماهای تشخیصی : رنگتیره ، رخ کامل در یک جهت و گرانی ویژه بالا ، ولفرامیت را از دیگر کانیهای متمایز می سازد . رخداد : ولفرامیت یک کانی نسبتا کمیاب است که معمولادر پگماتیتها و رگه های دما بالای کوارتز همراه با گرانتیها و در مواردکمتری در رگه های سولفیدی یافت می شود . کانی هایی که به طور معمول با آنهمراهند ، عبارتند از کاستیریت ، پیریت ، گالن ، اسفالریت و آرسنوپیریت .در بعضی رگه ها ، ممکن است ولفرامیت تنها کانی فلزی موجود باشد . کاربرد :کانسنگ اصلی تنگستن . تنگستن به عنوان فلز سخت کننده و در تهیه فولاد برایوسایل پر سرعت ، شیرها ، فنر ها، اسکنه ، سوهان و غیره به کار می رود . بهدلیل نقطه ذوب بالایی که دارد برای کاهیدن فلز به فرایند شیمیایی خاصینیاز است . نام : نام ولفرامیت از واژه ای قدیمی با منشا آلمانی گرفته شدهاست . ژیپس (

CaSO4.2H2O

) :
بلورشناسی : منوکلینیک . خواص فیزیکی : 2=

H

و 2.32=

G

. جلا معمولا شیشه ای . گاهی مرواریدی و ابریشمی . رنگ بیرنگ ، سفید ،خاکستری ، سایه های گوناگون زرد ، سرخ ، قهوه ای حاصل ناخالصی است . شفافتا نیم شفاف . ساتین اسپار ژیپس رشته ای با جلای ابریشمی است ، آلاباسترنوع توده ای ریز دانه ان است . سلنیت نوعی است که پولکهای رخ بزرگ بی رنگو شفافی ایجاد می کند . سیماهای تشخیصی : با نرمی و سه رخ نا برابر خودشناخته می شود . رخداد : ژیپس یک کانی رایج با گسترش زیاد در سنگ هایرسوبی و اغلب به صورت لایه های ضخیم است . به فراوانی در سنگ اهک و شیلمیان لایه ای شده و معمولا به صورت لایه ای در زیر لایه های سنگ نمک یافتمی شود . کاربرد : ژیپس بیشتر برای تولید گچ به کار می رود . برای تهیهاین ماده ، ژیپس را پودر کرده و سپس حرارت می دهند تا حدود 75% آی ان خارجشود . ژیپس در ساختن پلاسترهای غیر متحرک و سخت برای مصارف داخل ساختماننیز به کار می رود . بعنوان تهویه کننده خاک یا «پلاستر خاک» بعنوان کودشیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد . ژیپس کلسینه نشده بعنوان تاخیر دهندهدر سیمان پرتلند به کار می رود. سااتین اسپار و آلاباستر را برش و صیقل میدهند و برای اهداف تزئینی استفاده می کنند اما کاربرد آنها به دلیل سختیکم ، محدود است . نام : از واژه یونانی معادل این کانی گرفته شده است و بهویژه برای کانی کلسینه شده است . باریت (

BaSO4

) :
بلورشناسی : ارتورومبیک . خواص فیزیکی : رخ کامل . 3.5-3=

H

و 4.5=

G

رنگ بی رنگ ، سفید و سایه های روشنی از آبی ، زرد ، سرخ . شفاف تا نیمشفاف . سیماهای تشخیصی : توسط گرانی ویژه بالا ، رخ و بلور های مشخصه خودشناخته می شود . رخداد: باریت یک کانی رایج با گسترش زیاد است . به طورمعمول به عنوان یک کانی باطله در رگه های گرمابی همراه با کانسنگ نقره ،سرب ، مس ، کبالت ، منگنز و آنتیموان و همچنین در رگه های موجود در سنگهای اهکی با کلسیت یا به صورت توده های بازمانده در رس های پوشاننده سنگاهک ها و نیز در ماسه سنگ ها با کانسنگ های مس یافت می شود. کاربرد : بیشاز 80درصد باریت تولید شده در حفاری چاه های نفت و گاز به عنوان «گلسنگین» به منظور کمک به نگه داشتن میله های حفاری و جلوگیری از فوران گازبه کار می رود . باریت منبع اصلی

Ba

برای صنایع شیمیایی است . نام : از واژه یونانی

barys

به معنای سنگین و به دلیل گرانی ویژه بالای آن . سلستیت (

SrSO4

) :
بلور شناسی : ارتورومبیک . خواص فیزیکی : رخ کامل ، 3.5-3=

H

و 3.97-3.95=

G

. جلا شیشه ای تا مرواریدی . رنگ بیرنگ ، سفید ، گاهی آبی کمرنگ یا سرخ .شفاف تا نیم شفاف . سیماهای تشخیصی : شباهت زیادی به باریت دارد اما باگرانی ویژه پاین تر و آزمون های شیمیایی استرونسیم از آن متمایز می شود .رخداد : سلستیت معمولا به صورت افشان در سنگ اهک یا ماسه سنگ یا به صورتآشیانه ای و حاشیه حفره های این سنگها یافت می شود . با کلسیت ، دولومیت ،باریت ، ژیپس ، هالیت ، گوگرد ، فلوریت همراه است . گاهی به عنوان یک کانیباطله در رگه های سرب یافت می شود . کاربرد : در تهیه استرونسیم نتیراتبرای آتش بازی و گلوله های رسام ، و دیگر نمک های استرونسیم برای پالایشچغندر قند به کار می رود . نام : از واژه

caelestis

به معنی آسمانی و به دلیل رنگ آبی کمرنگ آن در نخستین نمونه های کشف شده گرفته شده است . آزوریت (

Cu3(CO3)(OH)2

) :
بلور شناسی : منوکلینیک . خواص فیزیکی : رخ کامل . 3.5-4=

H

و 3.77=

G

. جلا شیشه ای رنگ ابی لاجوردی سیر . شفاف تا نیم شفاف . سیماهای تشخیصی :عمدتا با رنگ آبی لاجوردی و جوشش در اسید شناخته می شود . دگرسانی : ریختنمای مالاکیت به جای آزوریت و در موارد کمتری به کوپریت دیده می شود .رخداد : فراوانی آزوریت از مالاکیت کمتر است ؛ اما منشا و همراهان یکسانیدارند . کاربرد : کانسنگ فرعی مس . نام : از رنگ آن . کربناتهای آبدارکمیاب : اوری کلسیت(

Zn,Cu

)5(

CO3)2(OH)3

ستبز کمرنگ تا آبی و به صورت بلورهای نوک تیز ارتورومبیک .گیلوسیت

Na2Ca(CO3)2

منوکلینیک و ترونا

Na3(CO3)(HCO3),2H2O

منوکلینیک که هر دو در رسوبات شور دریاچه ای یافت می شوند . مالاکیت (

Cu2CO3(OH)2

) :
بلور شناسی : منوکلینیک . خواص فیزیکی : رخ کامل ، اما کمیاب . 3.5-4=

H

و 4.3-3.9=

G

. جلا الماسی تا شیشه ای در بلور ها ؛ در انواع رشته ای اغلب ابریشمی ؛کدر در انواع خاکی . رنگ سبز روشن . رنگ خاکه سبز کمرنگ . نیم شفاف .سیماهای تشخیصی : در

HCl

به صورت جوشان حل می شود و محلول سبز رنگی می دهد . توسط رنگ سبز روشن وشکل خوشه ای شناخته شده و از دیگر کانیهای سبز رنگ مس متوسط جوشش در اسیدتمیز داده می شود . رخداد : مالاکیت یک کانی روزاد مس با گسترش زیاد استکه در بخشهای اکسیده رگه های مس همراه با آزوریت ، کوپریت ، مس ازاد ،اکسید های اهن یافت می شود.معمولا در ذخایر مس همراه با سنگ اهک ها یافتمی شود . کاربرد : یک کانسنگ فرعی مس است . استفاده گسترده ای به عنوانکانی گوهری و تزئینی دارد . در سده نوزدهم ، روسیه منبع اصلی ان بود اماامروزه بیشتر ان از کنگو بدست می اید . نام : از واژه یونانی

malache

به دلیل رنگ سبز آن . اسمیت سونیت (

ZnCO3

) :
بلور شناسی : هگزاگونال . خواص فیزیکی : رخ کامل . 4.5-4=

H

و 4.45-4.3=

G

. جلا شیشه ای . رنگ معمولا قهوه ای کثیف . ممکن است بی رنگ ، سفید ، سبز، آبی یا صورتی هم باشد . نوع زرد آن حاوی کادمیم است و اصطلاحات کانسنگچربی بوقلمونی نامیده می شود . رنگ خاکه سفید . نیم شفاف .